Historia

Szare tablice

materiały prasowe

Szare tablice pamięci rzeźbiarza Karola Tchorka z charakterystycznym krzyżem maltańskim tak mocno wpisały się w wizerunek warszawskich ulic, że są wręcz niezauważalne, bo tak oczywiste.

Miasto, które zostało zamordowane, rozstrzelane i zburzone w 1944 roku przez niemieckiego najeźdźcę, postanowiło cztery lata po zakończeniu II wojny światowej upamiętnić publiczne egzekucje wykonywane przez Niemców.

W 1948 roku Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) ogłosiło konkurs na realizację tablic pamiątkowych o wspólnym wzorze. Wygrał go Karol Tchorek, rzeźbiarz, marszand i kolekcjoner sztuki. Urodził się 30 października 1904 r. Był ochotnikiem w wojnie w 1920r. Zmarł 10 kwietnia 1985 r.

Szacuje się, iż pierwotnie ustawiono ok. 450 takich tablic, jednak część z nich została następnie zdemontowana wskutek prowadzonych inwestycji i wyburzeń.

Do dziś zachowało się jeszcze ponad 160 tablic z piaskowca opatrzonych krzyżem maltańskim z inskrypcją: Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny oraz umieszczonym poniżej krótkim opisem wydarzenia.

Przy niektórych tablicach można jeszcze znaleźć małe mosiężne tabliczki z nazwami szkół, organizacji, instytucji lub firm opiekujących się danym miejscem pamięci. Bardzo często sadzone przy nich kwiaty są w kolorach białym i czerwonym.

Projekt „Tablice Pamięci” został zainicjowany przez Fundację PGE w związku z 80. rocznicą wybuchu II Wojny Światowej. Ideą projektu jest uzupełnienie i popularyzacja informacji historycznych poprzez umieszczenie tablic w języku polskim i angielskim w miejscach pamięci z II Wojny Światowej.

PGE zinwentaryzowała 167 miejsc pamięci: wykonała dokumentację zdjęciową każdego miejsca, przeprowadziła kwerendę każdej tablicy, przetłumaczyła treści tablic na język angielski oraz sukcesywnie montuje tablice z kodami QR przy tablicach projektu Karola Tchorka.

Na stronie tablicepamieci.pl można obejrzeć wystawę online zatytułowaną OFIARY CYWILNE WARSZAWY W CZASIE NIEMIECKIEJ OKUPACJI. Zawiera ona zdjęcia i historie związane z tablicami upamiętniającymi niemieckie zbrodnie w Warszawie w czasie II wojny światowej.

Opiekę merytoryczną nad projektem PGE sprawują: Wiktor Cygan – historyk, członek Instytutu Józefa Piłsudskiego w Warszawie oraz Witold Rawski – historyk wojskowości.

W niedzielę 6 grudnia zapraszamy do obejrzenia rozmowy z historykiem Piotrem Dmitrowiczem, której tematem jest projekt Tablice Pamięci.

Rozmawiają Robert Kilen i Robert Tekieli.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *